Historia miasta Jastrzębie-Zdrój jest stosunkowo krótka, bowiem w tym roku miasto obchodzi jubileusz 50-lecia nadania praw miejskich. Miejscowość ma jednak o wiele starszą metrykę. Niektórzy historycy sądzą, że powstała w okresie kolonizacji na prawie magdeburskim i przez jakiś czas funkcjonowała pod nazwą Hermansdorf (wieś Hermana). Tymczasem od II połowy XV w. wieś występowała w źródłach jako Jastrzębie. Nazwa ta związana jest z legendą mówiącą o właścicielu tego obszaru „Czarnym Rycerzu”, który niczym jastrząb napadał na karawany kupieckie przechodzące przez Bramę Morawską.

W 1862 r. na prośbę właściciela jastrzębskiego kurortu hr. Felixa von Koenigsdorffa władze niemieckie zmieniły nazwę uzdrowiska na Bad Koenigsdorff-Jastrzemb. Powrót do polskiej nazwy nastąpił w 1922 r., kiedy Jastrzębie-Zdrój znalazło się w granicach odrodzonej Polski.

Rozwój Jastrzębia związany był ściśle z odkryciem źródeł solankowych i powstaniem uzdrowiska. W 1862r. został otwarty Dom Zdrojowy zlokalizowany w Parku Zdrojowym. Swój rozkwit i świetność uzdrowisko przeżywało w okresie, gdy jego właścicielem był dr Mikołaj Witczak. Wtedy to zespół uzdrowiskowy wzbogacił się o kolejne obiekty, a kurort zyskał renomę.

Wybuch II wojny światowej powstrzymał rozwój uzdrowiska. Po zakończeniu wojny odremontowano obiekty działalności leczniczej. Od 1951 roku rozpoczęto intensywne badania geologiczne, w wyniku których odkryto bogate złoża węgla kamiennego. W roku 1962 oddano do użytku pierwszą z kopalń, a istniejące wciąż uzdrowisko stopniowo zaczęło podupadać.
Do 1974 oddano do użytku kolejne 4 kopalnie i tym samym Jastrzębie Zdrój zaistniało na gospodarczej mapie kraju. Rozbudowa przemysłu węglowego przyśpieszyła nadanie Jastrzębiu praw miejskich, co nastąpiło 30 czerwca 1963 roku. Górnictwo przez długie lata stymulowało rozwój infrastruktury społecznej i technicznej Miasta. 3 września 1980 to właśnie w cechowni kopalni „Zofiówka” (dawniej „Manifest Lipcowy”), podpisano tzw. „Porozumienia Jastrzębskie” – protokół ugody społecznej, otwierający drogę do przemian politycznych i gospodarczych w Polsce.

W wyniku reformy górnictwa dzięki stworzeniu przedsiębiorcom dobrych warunków do inwestowania, w ostatniej dekadzie Miasto zmieniło swoje oblicze. Nastąpił dynamiczny rozwój sektora prywatnego. Pojawiły się nowe branże m. in. produkcja artykułów spożywczych, materiałów budowlanych, przetwórstwo tworzyw sztucznych.