W naszym mieście mamy ponad osiemdziesięciu patronów ulic. Są to różne osobistości, które zasłużyły się dla kraju, naszego regionu czy też dla Jastrzębia Zdroju. Niektóre nazwy ulic to pozostałość po minionym ustroju komunistycznym, gdzie wtedy często patronami zostali ówcześni działacze, po których pozostał głównie wstyd i hańba dla naszej Ojczyzny. Warto sobie przypomnieć czym wsławili się niektórzy z jastrzębskich patronów ulic.

ul. Janusza Kusocińskiego biegnie od ul. Jagiełły do Al. Jana Pawła II. Przy ul. J. Kusocińskiego znajduje się m.in. kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego.
Janusz Kusociński urodził się w 1907 roku w Warszawie. W wieku 19 lat rozpoczął trenowanie biegów w Robotniczym Klubie Sportowym "Sarmata". Najpierw biegał na dystansach 800 m. i 1600 m. W 1928 roku Kusociński został mistrzem Polski. W 1929 roku zmienił klub na "Warszawiankę" i pozostał tam do rozpoczęcia II wojny światowej. Najważniejszym sportowym osiągnięciem Kusocińskiego było zdobycie złotego medalu na letnich igrzyskach olimpijskich w Los Angeles w 1932 roku. Medal zdobył na dystansie 10 000 m. Dwa lata później podczas Mistrzostw Europy w Lekkoatletyce został wicemistrzem na dystansie 5000 m. Jako rezerwista zgłosił się w kampanii wrześniowej do wojska -  walczył w obronie stolicy. W czasie okupacji pracował jako kelner w barze "Pod kogutem", będąc jednocześnie członkiem podziemnej organizacji wojskowej "Wilki". Po jej dekonspiracji w 1940 roku został aresztowany przez Gestapo i więziony na Mokotowie, potem w Alei Szucha. Janusz Kusociński zginął rozstrzelany w Puszczy Kampinoskiej w ramach akcji AB, mającej na celu eksterminację polskiej inteligencji.

ul. Heleny Marusarzówny biegnie przez osiedle VI, łączy ul. Jagiełły z ul. Kusocińskiego.
Helena Marusarzówna urodziła się w 1918 roku w Zakopanem. Od dzieciństwa wykazywała duże zdolności narciarskie. Od 1936 roku do początku wojny  była najlepszą polską zawodniczką narciarską - siedmiokrotną mistrzynią Polski w konkurencjach alpejskich (bieg zjazdowy, slalom i kombinacja). W październiku 1939 roku związała się z polskim ruchem oporu. Przenosiła pocztę, a także przeprowadzała przez Tatry ludzi uciekających spod niemieckiej okupacji na Węgry. Została schwytana w marcu 1940 przez żandarmerię słowacką i przekazana w ręce Gestapo. Była więziona w Muszynie, Nowym Sączu, w zakopiańskiej siedzibie gestapo "Palace", w Tarnowie i w Krakowie na Montelupich. Wielokrotnie ją torturowano, nie zdradziła jednak żadnej z tajnych informacji. Helenę Marusarzównę rozstrzelano w 1941 roku w Podgórskiej Woli bądź w Skrzyszowie w Małopolsce. Jej szczątki uroczyście pochowano 27 listopada 1958 roku na Cmentarzu Zasłużonych na Pęksowym Brzyzku w Zakopanem. Odznaczona pośmiertnie Orderem Virtuti Militari, a w 1967 Krzyżem Walecznych.

ul. Arki Bożka biegnie od ronda Centralnego do skrzyżowania z ulicą Podhalańską
Arka Bożek urodził się pod koniec XIX wieku w podraciborskich Markowicach. W trakcie I wojny światowej walczył w wojsku niemieckim we Francji i Włoszech. Po wojnie wrócił do rodzinnych Markowic, gdzie rozpoczął działalność polityczną.
W 1938 roku niemieckie Gestapo nakazało Bożkowi opuścić Śląsk. Wyjechał do Berlina i tam pracował w centrali Związku Polaków w Niemczech. 29 maja 1939 roku Gestapo dokonało nieudanego zamachu na jego życie, w związku z czym ewakuował się do Katowic. We wrześniu 1939 roku wyjechał z kraju, dotarł do Francji, gdzie został mianowany przez prezydenta RP Władysława Raczkiewicza członkiem Rady Narodowej RP. Po zakończeniu wojny Bożek wrócił na Śląsk i został mianowany wicewojewodą śląsko-dąbrowskim. Po 1948 roku w ramach "walki z przedwojenną reakcją" zaczęto go odsuwać od działalności publicznej. W sierpniu 1950 roku ze względów politycznych został usunięty ze stanowiska wicewojewody śląskiego. Zmarł w 1954 roku w Katowicach po długiej ciężkiej chorobie. Pośmiertnie, w 1957 roku ukazały się jego "Pamiętniki", które otrzymały nagrodę pisma "Polityka". Został pochowany w Katowicach na cmentarzu przy ulicy Sienkiewicza.

ul. ks. Emanuela Płonki to jedna z głównych ulic w Ruptawie, przy której położony jest m.in. kościół Niepokalanego Serca NMP oraz Szkoła Podstawowa nr 17
Ksiądz Emanuel Płonka urodził się w 1905 roku w Lipinach Śląskich. Święcenia kapłańskie przyjął w 1932 roku w Katowicach. Po wkroczeniu wojsk okupacyjnych w 1939 roku został aresztowany przez Gestapo i osadzony na kilka miesięcy w więzieniu. Po zwolnieniu musiał opuścić Katowice. Został przeniesiony do Rybnika, gdzie w tamtejszej parafii był wikarym. Tam przebywał rok. Ciągle jednak był śledzony i inwigilowany przez Gestapo. We wrześniu 1940 roku został mianowany administratorem parafii w Ruptawie. Doprowadził tu do budowy nowego murowanego kościoła. Ksiądz Płonka w pamięci ruptawian pozostał jako człowiek szalenie odważny i energiczny. Na emeryturę odszedł w 1972 roku. Zmarł 5 grudnia 1979 roku. Pochowany został na cmentarzu parafialnym.

ul. Hanki Sawickiej to jedna z ulic w dzielnicy Zdrój, łączy ulicę Broniewskiego z ul. Kościuszki 
Hanka Sawicka, a właściwie Hanka Szapiro, bo Sawicka to tylko pseudonim, urodziła się w 1917 roku w Krakowie w żydowskiej rodzinie. Była kuzynką Stefana Kisielewskiego. Podczas okupacji organizowała pomoc dla więźniów politycznych. Wydawała w Warszawie pierwsze okupacyjne pismo "Wolność". W 1941 roku Hanka wraz ze swoim ojcem musiała zmienić miejsce zamieszkania, uciekając przed pobytem w getcie. W styczniu 1942 roku formalnie znalazła się w Polskiej Partii Robotniczej, tworzonej w myśl instrukcji Stalina przez przysłaną z Moskwy drogą lotniczą specjalną grupę Marcelego Nowotki. Od jesieni 1942 r. była członkiem i kierownikiem "techniki" Komitetu Warszawskiego PPR. Na początku 1943 roku Sawicka została redaktorem nowego konspiracyjnego pisma komunistycznego "Walka Młodych". 18 marca 1943 miało odbyć się na Starym Mieście spotkanie Sawickiej z dowódcą warszawskiego oddziału Gwardii Ludowej - Janem Strzeszewskim ps. "Wiktor" i dowódcą oddziału zbrojnego ZWM - Tadeuszem Olszewskim ps. "Zawisza". Uczestnicy wpadli w zasadzkę Gestapo. Podczas strzelaniny Tadeusz Olszewski zginął, a Strzeszewski i Sawicka zostali ranni i schwytani przez gestapo. Hanka Sawicka została przewieziona na Pawiak, gdzie zmarła następnego dnia. W czasach PRL-u uczyniono z niej jedną z propagandowych ikon komunistycznego ruchu młodzieżowego.

ul. Pawła Findera to kilkusetmetrowa ulica w Jastrzębiu Dolnym
Paweł Finder, podobnie jak Hanka Sawicka, to pseudonim. Paweł Finder w rzeczywistości nazywał się Pinkus Finder i pochodził z zamożnej żydowskiej rodziny. Urodził się w 1904 roku. Kształcił się w Bielsku, a następnie udał się na studia do Wiednia i Miluzy. W latach 1926-28 prowadził badania laboratoryjne w paryskiej Conservatoire des Arts et Metiers. Z wykształcenia był inżynierem chemikiem. W 1928 roku powrócił do Polski i oddał się działalności partyjnej jako sekretarz Komitetu Okręgowego Komunistycznej Partii Polski na Śląsku, w Łodzi, następnie w Warszawie, w Zagłębiu Dąbrowskim i w Krakowie. W 1933 został członkiem Sekretariatu Centralnego KPP. Aresztowany w 1934 roku. Został osądzony i skazany za swą działalność polityczną na 12 lat więzienia. Kary jednak nie odbył do końca. W czasie pobytu w więzieniach Finder aktywnie działał w organizowanych przez komunistów komunach więziennych, prowadził także szkolenie ideologiczne przebywających w nich członków KPP. W więzieniach zetknął się m.in. z Bolesławem Bierutem, Marianem Buczkiem, Alfredem Lampe i Marcelim Nowotką. Uwolniony po zajęciu ziem polskich przez armię sowiecką 17 września 1939 roku. Po ataku Niemiec na ZSRR ewakuował się z Polski. W lipcu 1941 Finder został wezwany do Moskwy, by uczestniczyć w kursie w szkole Komitetu Wykonawczego Międzynarodówki Komunistycznej w Puszkino i Kusznarenkowie. Wraz z Nowotką i Bolesławem Mołojcem wszedł w skład "Trójki Kierowniczej" grupy polskich komunistów, przygotowującej z polecenia władz ZSRR odtworzenie partii komunistycznej w Polsce i opracowującej jej założenia programowe. Kiedy Nowotko zginął w niewyjaśnionych okolicznościach,  Finder zajął jego miejsce, stając się sekretarzem PPR. 14 listopada 1943 roku został aresztowany przez Gestapo wraz z Małgorzatą Fornalską. Oboje trafili do więzienia na Pawiaku i 26 lipca 1944 zostali rozstrzelani.