Pamiętamy o naszej przeszłości

29.02.2024

W Jastrzębiu-Zdroju podejmowane są różnego rodzaju inicjatywy, których celem jest kultywowanie pamięci m.in. o historii uzdrowiskowej miasta, czy historycznych wydarzeniach z czasów PRL-u.

Zdjęcie przedstawia widowisko "Zrozumieć Jastrzębie".

Fot. arc. UM Jastrzębie-Zdrój

Historia Jastrzębia-Zdroju jako miasta jest stosunkowo krótka. Od momentu nadania praw miejskich w czerwcu minie zaledwie 61 lat. Mimo to wydarzeniami, które miały tutaj miejsce można byłoby obdzielić wiele miast. Pamięć o nich jest w naszym mieście kultywowana.

Co roku 3 września mają miejsce rocznicowe obchody podpisania Porozumienia Jastrzębskiego. Podpisanie dokumentu gwarantującego górnikom m.in. wolne soboty upamiętnione jest też na placu wolności, gdzie mieszczą się cztery tablice porozumień, na których umieszczone są wszystkie postulaty ówcześnie strajkujących robotników.

We wrześniu odbywa się też Przystanek PRL, wydarzenie ukazujące życie w naszym mieście przed kilkudziesięciu laty. Przez Jastrzębie-Zdrój wiedzie także Szlak Wolności - trasa, na której znajdują się najważniejsze punkty z czasów walki z systemem i komunistycznymi władzami.

Wydarzenia z 1980 roku upamiętnione będą też w powstającym w Łaźni Moszczenica Centrum Porozumienia Jastrzębskiego. Cały pokopalniany budynek to zresztą miejsce będące upamiętnieniem górniczej historii Jastrzębia-Zdroju. Funkcjonuje już w nim Carbonarium - muzeum opowiadające o węglu, jego zastosowaniu, roli, jaką odegrał w mieście, a także o nim samym i funkcjonujących w nim kopalniach, życiu codziennym górników. Otwarciu Carbonarium towarzyszyło multimedialne widowisko "Zrozumieć Jastrzębie", przedstawiające historię miasta.

Jastrzębie-Zdrój ma jednak historię o wiele dłuższą niż tylko ta od roku 1963. Wcześniej nie była ona związana z węglem, ale z solanką. Jastrzębie było uzdrowiskiem. I o tym w mieście się nie zapomina. Przypomina o tym chociażby rokroczne wydarzenie, jakim jest odbywający się w ostatnią niedzielę maja - Piknik w Kurorcie, impreza w stylu tych, które w latach 20. i 30. XX wieku miały miejsce w Jastrzębiu-Zdroju.

Zdjęcie przedstawia rocznicowe obchody podpisania Porozumienia Jastrzębskiego. — Fot. arc. UM Jastrzębie-Zdrój

Zdjęcie przedstawia wystawę w Carbonarium. — Fot. arc. UM Jastrzębie-Zdrój

Zdjęcie przedstawia święto flagi. — Fot. arc. UM Jastrzębie-Zdrój

Zdjęcie przedstawia odsłonięcie pomnika Henryka Sławika. — Fot. Aneta Czarnocka-Kanik

Uzdrowiskowa historia miasta jest też kultywowana podczas cyklicznych spacerów z przewodnikiem po Parku Zdrojowym. Również przeprowadzane w nim inwestycje - jak budowa deptaka, rewitalizacja Łazienek III czy remont Łazienek II mają na celu uchronić od zapomnienia Perłę Uzdrowisk Śląskich, jak mówiło się niegdyś o Jastrzębiu-Zdroju.

Kompleksowej historii miasta uczy się najmłodsze pokolenie jastrzębian. Mają oni taką możliwość dzięki przeprowadzanym w szkołach podstawowych i średnich lekcjom o mieście, z których skorzystać może każdy z uczniów.

W ich trakcie dzieci i młodzież dowiadują się o ważnych postaciach z Jastrzębia-Zdroju, jak np. osoba Henryka Sławika, pochodzącego z Szerokiej bohatera, który w trakcie II wojny światowej ratował Polaków, Węgrów i Żydów. Dokonania Henryka Sławika również nie pozostały w mieście niezauważone. Od kilku lat ma on w mieście, a dokładnie w swojej rodzinnej Szerokiej pomnik.

Działania na rzecz historii i pamięci widoczne są też w działaniach podejmowanych przez mieszkańców, wspieranych przez miasto. Przykładem może być chociażby przyznana niedawno dotacja na realizację filmu "Cztery strony świata", traktującego o tym, jak za czasów rozwoju górnictwa w Jastrzębiu-Zdroju, do miasta zjechali się mieszkańcy z całej Polski.

Ponadto upamiętniane są wydarzenia z historii Polski, takie jak rocznica odzyskania niepodległości, podpisania Konstytucji 3 Maja, święto flagi.

Zdjęcie przedstawia Piknik w Kurorcie. — Fot. Adrian Jędrkowiak

Zdjęcie przedstawia Przystanek PRL. — Fot. Andrzej Klocek

Zdjęcie przedstawia odsłonięcie 4 tablic Porozumienia Jastrzębskiego.

O historii miasta - często tej nieznanej i nieoczywistej - mieszkańcy Jastrzębia-Zdroju mogą dowiadywać się z powstających na jej temat publikacji. Ich wydawaniem zajmuje się Urząd Miasta, ale też Galeria Historii Miasta. Również jej przenosiny do budynku Sanatorium Spółki Brackiej wpisują się w zamiar jak najlepszego pielęgnowania historii i pamięci.

Docelowo GHM zajmie cały budynek przy ul. 1 Maja 61. Da on o wiele większe niż dotychczas możliwości, co będzie szczególnie istotne w kontekście przekształcenia Galerii w Miejskie Muzeum.

- Wspólnie kształtujemy tożsamość miasta, tworzymy przestrzeń nowoczesną, otwartą i wyjątkową. Nasza praca to nie tylko budowanie marki, lecz także dbałość o integrację mieszkańców, co wzbudza dumę jastrzębian ze swojego niezwykłego miasta z tak piękną historią

- podkreśla Anna Hetman, Prezydent Jastrzębia-Zdroju.