Dla turysty

Jastrzębski Szlak Przyrodniczy

Jastrzębski Szlak Przyrodniczy „Śladami Natury”.

Jastrzębski Szlak Przyrodniczy „Śladami Natury” tworzą obszary wskazujące walory przyrodnicze naszego miasta. Nie ma on charakteru wytyczonej i oznakowanej trasy – jest to zestawienie terenów zielonych z ich charakterystycznymi elementami flory i fauny, pomiędzy którymi można przemieszczać się po istniejących drogach i ścieżkach, w wybrany przez siebie sposób.

Głównym celem utworzenia szlaku było wskazanie mieszkańcom i turystom walorów przyrodniczych miasta, których, wbrew pozorom, w naszym mieście nie brakuje. Odwiedzając poszczególne punkty na szlaku można nie tylko uzupełnić swoją wiedzę przyrodniczą ale też doświadczyć bezpośredniego kontaktu z przyrodą oraz nabrać przekonania o konieczności jej ochrony. Dla przykładu, w Lesie Kyndra można zapoznać się z  rosnącym tam dębem posiadającym status pomnika przyrody, a w Dolinie Szotkówki zobaczyć ślady działalności bobrów. 
Szlak ma charakter otwarty, co oznacza możliwość włączania na listę nowych terenów.

Obecnie w wyznaczonych punktach zostały umieszczone drewniane tablice informacyjne, wskazujące wartościowe przyrodniczo elementy występujące na danym terenie, z którymi można zapoznać się także klikając poniżej w jego nazwę:

Meandry Szotkówki są najcenniejszym elementem przyrody nieożywionej w mieście. Rzeka stanowi ostoję ichtiofauny o znaczeniu regionalnym, należącą do ostoi dorzecza Olzy.

W płytkiej wodzie spotkać można liczne ryby, m.in.: populację różanki (Rhodeus sericeus) i strzebli potokowej (Phoxinus phoxinus). Występuje też kleń, płoć, ukleja, okoń i brzana.

Na stromych brzegach występują nadrzeczne zarośla z udziałem różnych gatunków wierzb (Salix sp.) oraz fragmenty lasów łęgowych z dominującym jesionem (Fraxinus excelsior).

Odnotowano tu obecność bobra europejskiego (Castor fiber) i wydry europejskiej (Lutra lutra).

W obrębie rzeki gniazdują ptaki z grupy ichtiofagów: nurogęś (Mergus merganser) i zimorodek (Alcedo atthis).

Las Biadoszek stanowi ostoję rzadkich roślin i zwierząt oraz posiada cenne drzewostany nasienne. Chroni także mikroklimat miasta przed zanieczyszczeniami powietrza.

Tu rośnie największe drzewo w Jastrzębiu-Zdroju o obwodzie pnia 583 cm.

Runo leśne bogate jest w rzadkie gatunki roślin: bluszcz pospolity (Hedera helix), barwinek pospolity (Vinca minor) i kopytnik zwyczajny (Asarum europaeum).

W jednym z jarów spotykać można stanowiący rzadki we florze miasta element górski – żywiec gruczołowaty (Dentaria glandulosa) oraz skrzyp olbrzymi (Equisetum telmateia).

W lesie gniazdują licznie ptaki szponiaste: trzmielojad (Pernis apivorus), jastrząb (Accipiter gentilis), krogulec (Accipiter nisus), kobuz (Falco subbuteo).

W części południowo-wschodniej lasu znajduje się jeden z najlepiej zachowanych i najbogatszych florystycznie zbiorowisk leśnych w mieście.

W podmokłym terenie można natknąć się na chroniony krzew – wawrzynek wilczełyko (Daphne mezereum).

Na terenach bardziej suchych występują inne rzadkie gatunki: barwinek pospolity (Vinca minor), bluszcz pospolity (Hedera helix) i trojeść amerykańska (Asclepias syriaca).

W lesie gnieździ się wiele gatunków rzadkich i chronionych ptaków, w tym dzięcioł zielonosiwy (Picus canus), trzmielojad (Pernis apivorus) i puszczyk (Strix aluco).

Spory areał zajmują łąki ciągnące się wzdłuż potoku Pająkówka. W ich obrębie zidentyfikowano zespół Ostrożenia łąkowego (Cirsietum rivularis), który występuje zwykle w górach.

Leży w południowo-wschodniej części miasta, na granicy z gminą Pawłowice. Zajmuje powierzchnię 36 ha.

Teren lasu jest pagórkowaty, poprzecinany jarami. Większość obszaru porasta drzewostan liściasty z dużym udziałem dębów.

W części wschodniej odnaleziono górską paproć – podrzeń żebrowiec (Blechnum spirant). Stwierdzono zaledwie 15 egzemplarzy tej rzadkiej, prawnie chronionej rośliny, która posiada tu jedyne stanowisko w mieście. W innym miejscu znaleziono dwa następne rzadkie gatunki: barwinek pospolity (Vinca minor) i bluszcz pospolity (Hedera helix), w tym egzemplarz kwitnący.

Las Ruptawiec jest ostoją wielu chronionych ptaków, w tym myszołowa (Buteo buteo), który gnieździ się na jednej z sosen.

To kompleks posiadający duże wartości krajobrazowe i doskonale nadający się do rekreacji.

Posiada status lasu ochronnego, chroni bowiem mikroklimat zurbanizowanej części miasta. Łęgi ciągnące się wzdłuż potoku Gmyrdek, pełnią funkcję wodochronną.

Drzewostany sosnowe, olchowe, dębowe i brzozowe mają porównywalny udział w połaci leśnej.

W części północno-wschodniej przeważa dębina, reprezentowana przez olbrzymie, ponad 150-letnie dęby. Jeden z nich posiada status pomnika przyrody, inne posiadają wymiary pomnikowe.

Las jest ostoją wielu gatunków zwierząt. W jego obrębie spotykamy m.in. rzadkiego zimorodka (Alcedo atthis).

W części północnej ośrodek tworzy drzewostan iglasty, głównie świerkowy.

W części zachodniej i południowej znajdują się stawy, a także starodrzew bukowo-dębowo-grabowy. Rośnie tu między innymi 13 buków i dębów o wymiarach pomnikowych.

Trzy z nich posiadają już status pomnika przyrody.

Z rzadkich gatunków spotykamy tu bluszcz pospolity (Hedera helix), kopytnik (Asarum europaeum), miodunkę ćmą (Pulmonaria obscura) oraz grążel żółty (Nuphar lutea).

Tutejsze lasy są miejscem gnieżdżenia wielu gatunków ptaków, w tym dzięcioła zielonosiwego (Picus canus). Występuje tu również krogulec (Accipiter nisus) i puszczyk (Strix aluco).

Szlak przyrodniczy obejmuje również:

Park Zdrojowy - jedno z najważniejszych skupisk zieleni w centrum miasta.

Jego leśna część obejmuje obszar 13,5 ha i jest małym, ale bardzo ważnym kompleksem leśnym w mieście. Las ten, obok funkcji rekreacyjnej, pełni istotną rolę w ochronie przyrody, pozwala bowiem zachować zmienność wewnątrzgatunkową żyjących tu populacji, zachowując różnorodność biologiczną.

Dbając o jednolite oznakowanie stosowane w Parku Zdrojowym, a także ze względu na prowadzony nadzór konserwatora zabytków, zrezygnowano z dodatkowej tablicy informacyjnej stosowanej na szlaku.

Stawy przy ul. Wodzisławskiej są typem antropogenicznego zbiornika wodnego, który z biegiem lat nabrał cech upodabniających do akwenów naturalnych. Świadczy o tym szeroka strefa roślinności szuwarowej, która zapewnia schronienie młodocianym stadium ryb i płazów. Stanowi również miejsce bytowania rzadkich ptaków wodno-błotnych, lęgowych jak i przelotnych.

Obecnie prowadzone są prace rewitalizacyjne, po zakończeniu których możliwe będzie zapoznanie się z atrakcjami i walorami przyrodniczymi tych terenów. Postawiona zostanie też tablica informacyjna Szlaku Przyrodniczego.

Polecamy