Stowarzyszenie można rozwiązać na dwa sposoby:

• na podstawie uchwały nadzwyczajnego walnego zebrania członków stowarzyszenia,
• przez sąd.

Rozwiązanie stowarzyszenia na podstawie uchwały nadzwyczajnego walnego zebrania członków stowarzyszenia

Decyzję o rozwiązaniu stowarzyszenia podejmuje nadzwyczajne walne zebranie członków stowarzyszenia, które zostaje zwołane na zasadach zapisanych w statucie stowarzyszenia.

Przykładowy porządek nadzwyczajnego walnego zebrania członków stowarzyszenia:

1. Otwarcie nadzwyczajnego walnego zebrania.
2. Wybór przewodniczącego zebrania i protokolanta.
3. Przyjęcie porządku obrad.
4. Stwierdzenie prawomocności obrad.
5. Podjęcie stosownych uchwał.
6. Wolne wnioski.
7. Zamknięcie obrad.

Z walnego zebrania należy skompletować następujące dokumenty:

1. Lista obecności.
2. Protokół z nadzwyczajnego walnego zebrania członków.
3. Uchwała o rozwiązaniu stowarzyszenia i postawienia go w stan likwidacji i wyznaczeniu likwidatora lub likwidatorów stowarzyszenia.

Uchwała o rozwiązaniu stowarzyszenia powinna zawierać przede wszystkim datę rozwiązania stowarzyszenia, która jest jednocześnie datą rozpoczęcia likwidacji. Walne zebranie członków może w przyjętej uchwale wyznaczyć likwidatora organizacji. W razie braku wskazania likwidatora w uchwale i w statucie stowarzyszenia, jego likwidatorami stają się członkowie zarządu. W momencie powołania likwidatora/ likwidatorów, zarząd przestaje pełnić rolę reprezentującą stowarzyszenie. W ich imieniu działa likwidator/likwidatorzy.

4. Uchwała o przeznaczeniu majątku stowarzyszenia (uchwała podejmowana jest w przypadku kiedy taki majątek istnieje i nadaje się do dalszego użytkowania).

Jeżeli w statucie nie został wskazany cel, na który zostanie przekazany majątek zlikwidowanego stowarzyszenia, walne zebranie członków powinno podjąć stosowną uchwałę. Brak zapisów statutowych oraz uchwały walnego zebrania członków w tej kwestii powoduje, że o przeznaczeniu majątku np. orzeka sąd.

Wszystkie dokumenty tj. protokół oraz uchwały podpisuje przewodniczący spotkania i protokolant.

Obowiązki likwidatora

1. Podstawowym obowiązkiem likwidatora jest przeprowadzenie likwidacji w możliwie najkrótszym czasie, w sposób zabezpieczający majątek likwidowanego stowarzyszenia/fundacji przed nieuzasadnionym uszczupleniem. Likwidacja stowarzyszenia powinna zostać ukończona zgodnie z terminem wskazanym w uchwale o rozwiązaniu. Pierwszą czynnością likwidatora/likwidatorów jest zawiadomienie właściwego organu rejestrowego dla danego stowarzyszenia o wszczęciu likwidacji i wyznaczeniu likwidatora/likwidatorów oraz podanie ich danych personalnych i sposobu reprezentacji likwidowanego stowarzyszenia wraz z przekazaniem powyższych dokumentów z nadzwyczajnego walnego zebrania.

   Właściwym organem do zawiadomienia jest:

   • Sąd Rejonowy X Wydziału Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, ul. Powstańców Warszawy 23, 44-101 Gliwice

   lub

   • Prezydenta Miasta Jastrzębie-Zdrój, Al. Piłsudskiego 60, 44-335 Jastrzębie-Zdrój (w przypadku klubów sportowych nieprowadzących działalności gospodarczej działających w formie stowarzyszenia lub stowarzyszeń zwykłych).
2. Podać do publicznej wiadomości informację o wszczęciu postępowania likwidacyjnego. Likwidator może wywiesić stosowne zawiadomienie w urzędzie miasta, budynku sądu, lokalu stowarzyszenia/fundacji, zamieścić ogłoszenie w gazecie lokalnej lub o zasięgu ogólnokrajowym.
3. Przystąpić do sporządzenia sprawozdania finansowego, które sporządza się na dzień bilansowy, którym jest dzień zamknięcia ksiąg rachunkowych. Księgi rachunkowe zamyka się na dzień poprzedzający dzień postawienia jednostki w stan likwidacji lub upadłości. Zamknięcie ksiąg rachunkowych polega na nieodwracalnym wyłączeniu możliwości dokonywania zapisów księgowych w zbiorach tworzących zamknięte księgi rachunkowe Sprawozdanie sporządza się na podstawie zapisów Ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości.
4. Sporządzić plan likwidacji i plan zaspokojenia zobowiązań.
5. Sporządzić listę wierzycieli i dłużników organizacji, w przypadku kiedy tacy są. Po jej sporządzeniu powinien przystąpić do egzekwowania długów i zaspokojenia wierzycieli.
   W ramach likwidacji likwidator może dokonywać wszelkich czynności prawnych niezbędnych do przeprowadzenia likwidacji (np. składać oświadczenia woli o rozwiązaniu umów zawartych z organizacją, zawierać nowe umowy niezbędne do przeprowadzenia likwidacji – z kancelarią prawniczą, z biegłym rewidentem).
6. Zawiadomić bank o postawieniu Stowarzyszenia w stan likwidacji i wypowiedzieć umowę o prowadzeniu rachunku bankowego.
7. Dokonać spisu inwentarza rzeczowego. Jeśli stowarzyszenie posiada majątek przeznacza się go na cele, określone w statucie lub na cele wskazane w stosownej uchwale. W przypadku braku postanowień w tym zakresie, sąd decyduje o przeznaczeniu majątku organizacji.
8. Zarchiwizować dokumentację stowarzyszenie i podjąć uchwałę o miejscu jej przechowywania.
9. Sporządzić sprawozdanie finansowe na dzień zakończenia likwidacji.
10. Sporządzić sprawozdanie likwidatora (określić jakie czynności podjął likwidator w celu wyrejestrowania stowarzyszenia).
11. Zwołać drugie nadzwyczajne walne zebranie członków stowarzyszenia w celu przedstawienia sprawozdania likwidatora z procesu likwidacji i sprawozdania finansowego
    na dzień zakończenia likwidacji. Na spotkaniu podejmuje się uchwałę o zakończeniu likwidacji, przyjęciu sprawozdania finansowego na dzień zakończenia likwidacji i wykreśleniu stowarzyszenia z właściwej ewidencji/rejestru. Do właściwego organu tj. sądu lub prezydenta miasta przekazuje się stosowne dokumenty tj.:

• lista obecności z nadzwyczajnego walnego zebrania,
• protokół, podpisany przez przewodniczącego spotkania i protokolanta,
• uchwała o zakończeniu likwidacji, przyjęciu sprawozdania finansowego na dzień zakończenia likwidacji i wykreśleniu z ewidencji/rejestru podpisana przez przewodniczącego spotkania i protokolanta,
• sprawozdanie z likwidacji wraz ze sprawozdaniem finansowym oraz zawiadomienie
  o podaniu do publicznej wiadomości informacji o likwidacji stowarzyszenia, podpisane przez likwidatora/likwidatorów.

UWAGA!

W przypadków klubów sportowych nieprowadzących działalności gospodarczej działających w formie stowarzyszenia do dokumentów wskazanych powyżej należy dołączyć potwierdzenie dokonania opłaty skarbowej za wydanie decyzji o wykreśleniu z ewidencji.

Opłatę skarbową należy dokonać na rachunek bankowy Urzędu Miasta Jastrzębie-Zdrój nr: 96 8470 0001 2001 0017 6125 0002

Wzór sprawozdania (word, 14 KB)

Wzór sprawozdania - wersja dostępna cyfrowo (pdf, 121 KB)

Formularze potrzebne do otwarcia likwidacji stowarzyszenia zarejestrowanego w KRS:

• KRS-Z61- FORMULARZ GŁÓWNY DO ZGŁOSZENIA OTWARCIA LIKWIDACJI,
• KRS-ZR- FORMULARZ DO ZGŁOSZENIA LIKWIDATORA (JEDEN LIKWIDATOR NA JEDNYM FORMULARZU)
• KRS-ZK-FORMULARZ DO WYKREŚLENIA ZARZĄDU (służy do zgłoszenia informacji o zmianach we władzach organizacji. Za pomocą tego formularza wykreślamy osoby wchodzące w skład zarządu łącznie ze sposobem reprezentacji)

Wszystkie formularze podpisuje wybrany likwidator/likwidatorzy i do tego załącza:

1. Listę obecności z nadzwyczajnego walnego zebrania członków stowarzyszenia.
2. Protokół z nadzwyczajnego walnego zebrania członków stowarzyszenia.
3. Uchwałę o rozwiązaniu stowarzyszenia.
4. Uchwałę o wyborze likwidatora/likwidatorów.
5. Uchwałę o przeznaczeniu majątku stowarzyszenia.
6. Oświadczenie likwidatora/likwidatorów o adresie do doręczeń- każdy likwidator składa oświadczenie o swoim adresie pod który można dostarczać korespondencję. Adresy te nie będą widoczne w danych rejestrowych, będą widniały w dokumentach, które zbiera sąd.

Stowarzyszenia bez działalności gospodarczej nie płacą za wniosek o otwarcie likwidacji. Stowarzyszenia z działalnością gospodarczą (zarejestrowane również w rejestrze przedsiębiorców) płacą zgodnie z cennikiem KRS. Jeśli wniosek jest przesyłany pocztą do wniosku dołączamy także potwierdzenie przelewu dokonania opłaty sądowej albo wniosek o zwolnienie z tej opłaty należy złożyć do Krajowego Rejestru Sądowego wniosek o wykreślenie (Formularz KRS-X2).

Rozwiązanie stowarzyszenia przez sąd

Ustawa Prawo o stowarzyszeniach przewiduje możliwość rozwiązania stowarzyszenia przez sąd na wniosek organu nadzorującego lub prokuratora w przypadku, gdy:

• liczba członków stowarzyszenia zmniejszyła się poniżej liczby członków wymaganej do jego założenia,
• stowarzyszenie nie ma przewidzianych w statucie władz i nie ma warunków do ich wyłonienia w okresie nie dłuższym niż rok, wówczas sąd obligatoryjnie rozwiązuje stowarzyszenie
• działalność stowarzyszenia wykazuje rażące lub uporczywe naruszanie prawa albo postanowień statutu, a nie ma warunków do przywrócenia działalności zgodnej
  z prawem lub statutem, wówczas sąd może rozwiązać stowarzyszenie.

W przypadku fundacji podstawą rozpoczęcia likwidacji może być:

• osiągnięcie celu, dla którego fundacja była ustanowiona,
• wyczerpanie środków finansowych i majątku fundacji.

W razie rozwiązania stowarzyszenia przez sąd, zarządza on jego likwidację, wyznaczając likwidatora.

Likwidacji stowarzyszenia poświęcony jest rozdział 5 ustawy Prawo o stowarzyszeniach. W art. 36-39 zawarto regulacje związane z zasadami przeprowadzania likwidacji oraz określono obowiązki likwidatora.

O likwidacji fundacji mówi art. 15 Ustawy o fundacjach.

Formularze niezbędne do wykreślenia stowarzyszenia z Krajowego Rejestru Sądowego dostępne są na stronie internetowej Portalu Organizacji Pozarządowych.