Dla mieszkańca

Miasto, mieszkańcy i przedsiębiorcy przeciwko linii 2x400 kV

Jastrzębie-Zdrój zdecydowanie protestuje przeciwko budowie potężnej infrastruktury energetycznej, która może na kolejne dziesięciolecia zahamować jego rozwój.

Blisko 90-metrowe słupy energetyczne i tranzytowe linie w centrum miasta nieodwracalnie zdewastują nie tylko jego krajobraz.

Przez lata Jastrzębie-Zdrój ponosiło konsekwencje eksploatacji górniczej i szkód powstających pod ziemią. Teraz pojawia się ryzyko kolejnych ograniczeń, tym razem na powierzchni 

– podkreśla Prezydent Miasta, Michał Urgoł

Mieszkańcy protestują, radni jednogłośnie sprzeciwili się inwestycji, a władze miasta konsekwentnie przedstawiają argumenty przeciwko planom Polskich Sieci Elektroenergetycznych. Do sprzeciwu dołączyła również Jastrzębska Spółka Węglowa. Kolejne spotkanie z przedstawicielami PSE nie przyniosło jednak przełomu. Spółka nie rezygnuje z budowy linii 2x400 kV, ale jedynie odracza jej budowę w czasie.

Planowana linia najwyższych napięć 2x400 kV relacji Godów–Pawłowice to dla Jastrzębia-Zdroju nie tylko problem infrastrukturalny. To zagrożenie dla rozwoju miasta w wymiarze gospodarczym, społecznym i przestrzennym. Jej realizacja oznaczałaby dalsze ograniczanie możliwości inwestycyjnych, rozwoju przedsiębiorczości, tworzenia nowych miejsc pracy i zagospodarowania terenów.

Trudno mówić o budowaniu przyszłości Jastrzębia-Zdroju, jeśli po ograniczeniach wynikających z działalności prowadzonej pod ziemią miasto ma mierzyć się z kolejnymi barierami na powierzchni.

Nasze miasto przez dziesięciolecia ponosiło konsekwencje działalności przemysłu wydobywczego. Mamy szkody górnicze, ograniczone możliwości zagospodarowania wielu nieruchomości i tereny, których potencjału inwestycyjnego nie możemy w pełni wykorzystać. Nie możemy teraz pozwolić na dokładanie kolejnych ograniczeń 

– mówi Grzegorz Dulemba, I-szy Zastępca Prezydenta Miasta

Sprzeciw całego miasta

W styczniu 2025 roku Rada Miasta jednogłośnie przyjęła stanowisko wyrażające sprzeciw wobec planowanego przebiegu linii 2x400 kV przez Jastrzębie-Zdrój. Przeciwko inwestycji opowiedziały się również wszystkie 6 sołectw i 15 osiedli, a także Rada Biznesu, Rada Pożytku Publicznego, Rada Kobiet, Rada Sportu i Rada Kultury.

JSW również mówi NIE. To efekt działań miasta

W sprzeciw wobec planowanej inwestycji zaangażowała się również Jastrzębska Spółka Węglowa. Jej stanowisko ma szczególne znaczenie, ponieważ planowany przebieg infrastruktury koliduje z udokumentowanymi złożami węgla koksującego w rejonie Bzia-Dębiny. To surowiec o strategicznym znaczeniu dla polskiej gospodarki, a możliwość jego wydobycia ma bezpośredni wpływ na przyszłość JSW, miejsca pracy i gospodarczy potencjał Jastrzębia-Zdroju.

Zaangażowanie spółki było również następstwem działań władz miasta, które konsekwentnie zwracały uwagę na zagrożenia wynikające z planowanego przebiegu linii i zabiegały o uwzględnienie stanowiska JSW.

Od początku wskazywaliśmy, że ta inwestycja może przynieść konsekwencje nie tylko dla mieszkańców i rozwoju przestrzennego miasta, ale również dla możliwości wykorzystania złóż węgla koksującego. Dlatego zależało nam, aby w sprawę zaangażowała się także Jastrzębska Spółka Węglowa. To przecież nie jest wyłącznie problem samorządu. Chodzi o strategiczny surowiec, przyszłość wydobycia, miejsca pracy i gospodarkę całego regionu. Cieszę się, że nasze działania doprowadziły do tego, że również JSW wyraźnie przedstawiła swoje zastrzeżenia wobec planowanej inwestycji

– podkreśla Grzegorz Dulemba

Stanowisko JSW pokazuje, że problem wykracza daleko poza granice administracyjne Jastrzębia-Zdroju. Nie można bowiem z jednej strony podkreślać znaczenia węgla koksującego dla polskiej gospodarki, a z drugiej planować infrastruktury, która może ograniczyć dostęp do jego złóż.

PSE nie wycofują się z planów

8 października odbyło się kolejne spotkanie przedstawicieli miasta z Polskimi Sieciami Elektroenergetycznymi. Samorząd ponownie przedstawił swoje zastrzeżenia, jednak nie uzyskał deklaracji rezygnacji z inwestycji.

W piśmie z 13 października PSE poinformowały o zmianie sposobu realizacji przedsięwzięcia. Powodem są udokumentowane na przełomie 2024 i 2025 roku złoża węgla koksującego, dla których Ministerstwo Klimatu i Środowiska prowadzi postępowanie dotyczące uznania ich za strategiczne.

Inwestycję podzielono na dwa etapy. Pierwszy obejmie budowę stacji 220/110 kV Podborze w Jarząbkowicach wraz z niezbędnymi liniami 220 kV. Drugi dotyczyć będzie infrastruktury 2x400 kV. Jej docelowy przebieg i lokalizacja stacji mają zostać określone po rozstrzygnięciu sprawy złóż przez ministerstwo.

Najważniejsze jest jednak to, że PSE nie rezygnują z budowy linii 2x400 kV. Oznacza to jedynie przesunięcie decyzji dotyczących tej części inwestycji.

Nie możemy traktować zmiany harmonogramu czy podziału inwestycji na etapy jako rozwiązania problemu. PSE nie wycofały się ze swoich planów. Przesunęły jedynie decyzje dotyczące infrastruktury2x 400 kV na później. Dla nas to zdecydowanie za mało. Żądamy całkowitego wycofania linii bardzo wysokich napięć z terenu miasta 

– zaznacza I-szy Zastępca Prezydenta

Miasto nie zamierza odpuszczać

Władze Jastrzębia-Zdroju podkreślają, że nie kwestionują potrzeby rozwoju krajowej infrastruktury energetycznej i zapewnienia bezpieczeństwa dostaw prądu. Sprzeciwiają się jednak forsowaniu konkretnego przebiegu inwestycji bez odpowiedniego uwzględnienia interesów mieszkańców i lokalnych uwarunkowań.

Dodatkowe obawy budzi możliwość wykorzystania przez PSE tzw. specustawy przesyłowej, która znacząco ułatwia i przyspiesza procedury przygotowania oraz realizacji tego rodzaju inwestycji.

Bezpieczeństwo energetyczne nie może być argumentem, który automatycznie unieważnia wszystkie argumenty mieszkańców i lokalnego samorządu. Jastrzębie-Zdrój nie jest pustą przestrzenią na mapie, którą można dowolnie przeciąć liniami najwyższych napięć. Tutaj żyją ludzie, funkcjonują przedsiębiorstwa i mamy konkretne plany rozwojowe

– mówi Grzegorz Dulemba

W cywilizowanej część Europy, tego typu inwestycje prowadzi się wzdłuż autostrad lub w specjalnie wyznaczonych korytarzach infrastrukturalnych 

– dodaje I Zastępca Prezydenta

Decyzja ministerstwa może przesądzić o przyszłości inwestycji

Dalszy rozwój sytuacji zależy teraz w dużej mierze od Ministerstwa Klimatu i Środowiska. Prowadzone jest postępowanie dotyczące uznania udokumentowanych złóż węgla koksującego w rejonie Bzia-Dębiny za złoża strategiczne. Jego wynik będzie miał istotne znaczenie dla dalszych planów związanych z budową infrastruktury 2x400 kV. To właśnie kolizja planowanej inwestycji z zasobami węgla koksującego skłoniła PSE do zmiany harmonogramu i podziału przedsięwzięcia na dwa etapy.

Rozstrzygnięcie ministerstwa nie będzie więc wyłącznie formalną decyzją dotyczącą statusu złóż. Może mieć bezpośredni wpływ na możliwości ich przyszłego wykorzystania, a także na dalsze projektowanie infrastruktury energetycznej i wybór jej docelowego przebiegu. Dla Jastrzębia-Zdroju stawka jest szczególnie wysoka: chodzi zarówno o ochronę strategicznych zasobów, jak i o zachowanie przestrzeni niezbędnej do rozwoju miasta.

Władze samorządowe zapowiadają, że niezależnie od rozstrzygnięcia ministerstwa nie wycofają się ze swojego stanowiska. Oczekują, że przy podejmowaniu dalszych decyzji zostaną uwzględnione argumenty mieszkańców, samorządu oraz Jastrzębskiej Spółki Węglowej.

Nie zamierzamy rezygnować z walki o przyszłość Jastrzębia-Zdroju. Wykorzystamy każdą formę protestu i wszystkie możliwości, jakie daje nam prawo, aby bronić interesów naszego miasta i jego mieszkańców. Nie zgodzimy się na rozwiązania, które mogą na dziesięciolecia ograniczyć rozwój Jastrzębia-Zdroju. Oczekujemy, że nasz głos zostanie potraktowany poważnie. Nasze działania nie są przejawem nieposłuszeństwa, lecz dowodem dbałości o interesy miasta i jego mieszkańców

– podkreśla Grzegorz Dulemba, I-szy zastępca prezydenta miasta

Jedno jest pewne: sprawa linii 2x400 kV nie została zakończona. PSE nadal podtrzymują zamiar realizacji inwestycji, a Jastrzębie-Zdrój nie akceptuje proponowanych rozwiązań. Teraz oczy wszystkich zwrócone są na Ministerstwo Klimatu i Środowiska, którego rozstrzygnięcie może wyznaczyć dalszy kierunek całego sporu.


Pozostałe aktualności

Wszystkie aktualności