Jastrzębscy górnicy odegrali ważną rolę w historii polskiej drogi do wolności. Ich protesty, determinacja i solidarność stały się częścią historii nie tylko miasta, ale całego kraju. O wydarzeniach z lat osiemdziesiątych opowiada wystawa „Szychta wolności. Jastrzębie-Zdrój 1980-1988”, której wernisaż odbył się w środę, 26 sierpnia, w Muzeum Miejskim.
Ekspozycja przypomina wydarzenia, które na trwałe wpisały Jastrzębie-Zdrój w najnowszą historię Polski – strajki górników, Porozumienie Jastrzębskie oraz ponowny zryw protestacyjny z 1988 roku. To także opowieść o ludziach, którzy w obliczu presji i zagrożenia zdecydowali się upomnieć o swoje prawa, godność i wolność.
Otwieramy wystawę poświęconą doświadczeniu, które ukształtowało współczesne Jastrzębie-Zdrój i wpisało nasze miasto w historię polskiej drogi do wolności
– mówił podczas otwarcia Jędrzej Lipski, dyrektor Muzeum Miejskiego w Jastrzębiu-Zdroju
Tytuł wystawy nie jest przypadkowy. Łączy dwa pojęcia, które na pierwszy rzut oka należą do zupełnie różnych porządków. „Szychta” oznacza pracę, wysiłek, zmęczenie, dyscyplinę i codzienny obowiązek. „Wolność” – prawo do własnego głosu, wyboru, sprzeciwu i odpowiedzialności za wspólnotę.
Historia Jastrzębia-Zdroju pokazuje, że tych dwóch rzeczy nie można od siebie oddzielić
– podkreślał Jędrzej Lipski
Dla mieszkańców górniczego miasta praca pod ziemią była codziennością. W latach 80. stała się również przestrzenią społecznego sprzeciwu i walki o prawa pracownicze. To właśnie w jastrzębskich kopalniach narastała determinacja, która w sierpniu i wrześniu 1980 roku doprowadziła do strajków, a następnie do podpisania Porozumienia Jastrzębskiego.
To wystawa poświęcona Porozumieniu Jastrzębskiemu, strajkom i temu, co było Waszym – górników – udziałem w latach osiemdziesiątych. To Wy wywalczyliście wolne soboty i to, że możemy dzisiaj żyć w wolnym kraju
– mówił prezydent Michał Urgoł
Na ekspozycji prezentowane są fotografie Władysława „Otka” Morawskiego, dokumentujące strajk w kopalni „Manifest Lipcowy” w 1980 roku, oraz zdjęcia Jarosława J. Szczepańskiego, który uwiecznił ponowny zryw strajkowy w 1988 roku. W plenerowej części wystawy można również zobaczyć fotografie z tamtych wydarzeń autorstwa Anity Gargas.
Obraz dopełniają unikalne dokumenty i eksponaty. Razem tworzą wielowątkową opowieść o wydarzeniach, które miały znaczenie zarówno dla mieszkańców Jastrzębia, jak i dla całej Polski.
Ekspozycję „Szychta wolności. Jastrzębie-Zdrój 1980-1988” można zwiedzać w budynku Spółki Brackiej do 31 października.
