Jest to czas, w którym zwraca się uwagę, jak ważne jest prowadzenie zdrowego stylu życia, regularna samokontrola piersi, a także poddawanie się badaniom profilaktycznym, w tym mammografii i USG. Wszystkie te działania mają na celu zapobieganie lub wykrycie choroby na jej wczesnym etapie.
Rak piersi to najczęściej występujący nowotwór złośliwy u kobiet. Wykonuj samobadanie piersi i korzystaj z mammografii, by się go ustrzec. Rocznie raka piersi rozpoznaje się u ok. 1,5 mln kobiet na całym świecie. W Polsce stwierdza się rocznie ponad 18,5 tys. nowych przypadków zachorowań.
Każda kobieta ma 12% ryzyko, że zachoruje, oznacza to, że 1 na 8 kobiet w którymś momencie życia zachoruje na ten nowotwór.
Czym jest rak piersi?
To nowotwór złośliwy powstający z komórek gruczołu piersiowego. Rozwija się miejscowo i może dawać przerzuty do węzłów chłonnych i narządów wewnętrznych. To najczęściej występujący nowotwór złośliwy u kobiet – w większości przypadków jest diagnozowany zbyt późno, co ma negatywny wpływ na leczenie.
Niepokojącymi objawami są wszelkie zmiany w obrębie piersi. Konieczna jest konsultacja ze specjalistą, gdy zauważono:
- zmianę wielkości i kształtu piersi, która nie ustąpiła po miesiączce,
- guzki lub zgrubienia wyczuwalne w piersi lub, pod pachą,
- zmianę koloru skóry piersi,
- wciąganie skóry piersi,
- zmiany w obrębie brodawki piersi,
- wyciek z piersi.
Czynniki ryzyka
Nadal nie są znane dokładne przyczyny powstawania raka piersi. Istnieje jednak wiele zidentyfikowanych czynników, które zwiększają ryzyko jego wystąpienia:
- płeć i wiek – najwięcej zachorowań występuje u kobiet po 50 roku życia,
- obciążenie genetyczne – choroby w najbliższej rodzinie,
- wieloletnie przyjmowanie hormonalnej terapii zastępczej,
- czynniki hormonalne, np. wczesny wiek pierwszej miesiączki lub późna menopauza,
- niezdrowy styl życia (niewłaściwa dieta, nadwaga i otyłość oraz niedostateczna aktywność fizyczna),
- częste spożywanie alkoholu,
- palenie tytoniu,
- choroby piersi w wywiadzie.
Wczesna diagnoza to większa szansa na wyleczenie lub lepszą jakość życia.
Samobadanie piersi, jak to robić?
Stojąc przed lustrem, unieś ręce do góry i sprawdź, czy nie występują zmiany w kształcie, wielkości piersi i kolorze skóry. Opuszkami palców jednej dłoni zbadaj pierś strony przeciwnej. Zacznij od górnej zewnętrznej ćwiartki piersi. Badanie przeprowadzaj zgodnie z ruchem wskazówek zegara. Zbadaj obie piersi. Ściśnij delikatnie brodawkę, aby sprawdzić, czy nie zauważysz wydzieliny. Połóż się wygodnie na plecach, ponownie zbadaj obie piersi oraz oba doły pachowe (sprawdź, czy węzły chłonne nie są powiększone).
Program profilaktyki raka piersi
Jeśli masz od 45 do 74 lat, wykonaj bezpłatne badanie mammograficzne w ramach programu profilaktycznego. Do udziału w programie nie potrzebujesz skierowania. Wystarczy, że umówisz się na badanie. Program skierowany jest do kobiet, które:
- nie miały wykonywanej mammografii w ciągu ostatnich dwóch lat (przy określaniu wieku należy wziąć pod uwagę rok urodzenia),
- zakończyły okres 5 lat od leczenia chirurgicznego raka piersi, pozostają w trakcie uzupełniającej hormonoterapii (HT) – zalecenie badania co 12 miesięcy,
- zakończyły leczenie raka piersi i 5-letni proces monitorowania po zakończonym leczeniu – zalecenie badania co 12 miesięcy.
Do udziału w programie profilaktyki raka piersi nie jest potrzebne skierowanie. Wystarczy zgłosić się osobiście lub umówić na wizytę telefonicznie do jednej z poradni, które podpisały z NFZ umowę na realizację programu. Kobiety, które nie kwalifikują się do objęcia programem profilaktycznym, mogą również wykonać mammografię lub USG piersi na podstawie skierowania do poradni chorób piersi, wydanego przez lekarza specjalistę (ginekologa, onkologa).
Szczegółowe informacje o programie znajdziesz na Portal_Pacjent_Profilaktyka_raka_piersi
Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom kobiet, miasto od wielu lat realizuje „Program z zakresu edukacji zdrowotnej, profilaktyki i wczesnego wykrywania raka piersi wśród mieszkanek miasta Jastrzębie-Zdrój”.
Programem objęte są:
- kobiety w wieku 35-44 lata,
- kobiety w wieku 75 lat i powyżej.
Ze względu na konieczność uniknięcia podwójnego finansowania świadczeń, kobiety w wieku 45-74 lata nie mogą być objęte działaniem w zakresie badań mammograficznych lub USG piersi.
Realizacja programu polega na wykonaniu nieodpłatnych, profilaktycznych badań: sonomammografii (USG) lub mammografii wśród mieszkanek miasta Jastrzębie-Zdrój powyżej 35 roku życia, nieobjętych programem NFZ. O rodzaju wykonania badania decyduje lekarz podczas konsultacji lekarskiej poprzedzającej wykonanie badanie. Uczestniczka działania może skorzystać z jednego rodzaju badania diagnostycznego.
Badania na zlecenie miasta można wykonać w „Medicus 99” Czuczman Sp. J. z siedzibą w Jastrzębiu-Zdroju ulica Dworcowa 1 D, tel.: 32 43 48 810.
